Sanktuarium Matki Bożej Rzeszowskiej, Bazylika OO. Bernardynów w Rzeszowie
Menu

Co najbardziej cenisz w naszym Sanktuarium?
A A A
Odrodzenie

Ruch Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie”
Stowarzyszenie Katolickie
Koło im. Św. Jana z Dukli w Rzeszowie


I. Historia i współczesność – Nova et Vetera

 

Współczesny Ruch Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie” jest spadkobiercą i kontynuatorem idei działającego w międzywojennym dwudziestoleciu Stowarzyszenia Katolickiej Młodzieży Akademickiej „Odrodzenie”. U podstaw powstania w 1919 roku SKMA „Odrodzenie” leżały idee różnych grup i kółek etycznych, działających jawnie lub w ukryciu w okresie zaborów, mających na celu odrodzenie pastwa polskiego poprzez religijne, moralne i intelektualne odrodzenie Narodu. Duży wpływ na powstanie „Odrodzenia” miało działające w latach 1906 - 1915 Towarzystwo Przyjaciół Młodzieży założone przez Cecylię Plater-Zyberkównę oraz środowisko miesięcznika „Prąd”.

Na rozwój SKMA „Odrodzenie” wywarły wpływ takie charyzmatyczne osobowości jak: ks. Władysław Lawandowicz, ks. Władysław Korniłowicz, Błogosławiony biskup wileński Jerzy Matulewicz, Sługa Boży O. Jacek Woroniecki OP – wielki uczony i były rektor KUL, ks. Antoni Szymański , Sługa Boży ks. Stefan Kardynał Wyszyński - Prymas Tysiąclecia, prof. Karol Górski, Antoni Gołubiew, prof. Władysław Świeżawski, błogosławiony O. Michał Czartoryski OP, O. Tadeusz Fedorowicz.

W Deklaracji Ideowej „Odrodzenia” z 1923r. czytamy: „Polska, budując jeszcze ciągle fundamenty życia własnego, ustala na długie lata kierunek i typ przyszłych pokoleń. Wysiłek nasz musi życie polskie przeniknąć duchem Chrystusowym zgodnie z nasza dewizą: «Instaurare in Christo». Życie w Polsce pragniemy oprzeć na ograniczonym prawie rozwoju, na odwiecznym prawie Bożym. Ono jedynie jest podstawa wszelkiej twórczości. Ono wnosi w życie tak jednostek jak i zbiorowości tężyznę, ład i harmonię. Depozytariuszem i nieomylnym nauczycielem tego prawa Bożego jest Kościół katolicki, przeto łączymy się z nim miłością, czcią i posłuszeństwem największym”. Taką postawę, jakże potrzebną we współczesnym świecie, określamy jako Sentire cum Ecclesia.

Podstawowym hasłem „Odrodzenia” było „Oddać naród Chrystusowi”, celem pracy było formowanie typu katolika trwającego pośród życia i wywierającego nań bezpośredni wpływ w oparciu o przekonanie, że nie ma odrodzenia narodu bez odrodzenia jednostki.

Konstanty Turowski w „Historii SKMA «Odrodzenie»” podkreśla: „Odrodzenie stało się pionierem zbiorowego uczestnictwa w wyznawaniu wiary wśród stowarzyszeń katolików świeckich i wierności Kościołowi hierarchicznemu. Ta postawa wyrażała się w życiu liturgicznym, wspólnych Mszach świętych recytowanych, w rekolekcjach otwartych i zamkniętych, w pogłębianiu wykształcenia katolickiego, w szerzeniu etyki katolickiej, w całokształcie życia publicznego i prywatnego”. Co roku organizowano Tygodnie Społeczne (przeważnie w KUL), które były miejscem poważnej refleksji naukowej i wspólnotowej modlitwy. Odrodzenie międzywojenne utrzymywało ścisłe związki z hierarchią Kościoła i z Akcja Katolicką, uczelniami, było członkiem Międzynarodowego Ruchu Studentów Katolickich „Pax Romana”.


II. „Odrodzenie” współczesne

 

Wybuch drugiej wojny światowej przerwał niezwykle aktywną działalność Stowarzyszenia Katolickiej Młodzieży Akademickiej „Odrodzenie”. Większość członków Stowarzyszenia utraciła życie podczas wojny, biorący zaś udział w Armii Generała Władysława Andersa pozostali na Zachodzie. Garstka Odrodzeniowców - seniorów, która przeżyła niemiecko - sowiecką eksterminację polskiego narodu i Kościoła Rzymskokatolickiego oraz pozostała w PRL, utrzymywała w ukryciu kontakty towarzyskie, lecz nie mogła podjąć szerszej działalności. System komunistyczny w PRL nie zezwolił na powrót do form organizacyjnych SKMA „Odrodzenie”, istniejących przed 1939r.

Mężem opatrznościowym dla „Odrodzenia” po 1945r. stał się Sługa Boży Prymas Polski Stefan Kardynał Wyszyński. Jako działacz przedwojennego Stowarzyszenia skupiał po wojnie swoich kolegów, dzięki czemu środowisko nie rozpadło się. Jego wielka osobowość zadecydowała o ciągłości i nowych formach działania „Odrodzenia”. Po powrocie z uwięzienia w Komańczy, począwszy od 1957r., rozpoczęły się spotkania Odrodzeniowców z Kardynałem Prymasem Stefanem Wyszyńskim na Jasnej Górze, nazwane Dniami Modlitw, które przebiegały podobnie, jak przedwojenne Tygodnie Społeczne.

Obudziły się nadzieje i wola działania na rzecz „Odrodzenia”. Ks. Kardynał Stefan Wyszyński u schyłku swego życia pragnął idee odrodzeniowe zaszczepić następnym pokoleniom, młodzieży. Brał udział w spotkaniach młodych na Jasnej Górze, słuchał dyskusji, podsumowywał i wyciągał wnioski. Dostrzegał niedostatki wiedzy religijnej, nawoływał do rzetelnego studiowania nauczania Kościoła.

W końcu marca 1979 roku Prymas Tysiąclecia spotkał się z przedstawicielami „Odrodzenia" – uczestnikami Dni Modlitw i zaproponował nazwę dla przyszłej działalności – Ruch Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie”. Nie chciał zamiany działania ruchu na formę duszpasterstwa inteligencji. Mówił z naciskiem: „zachowajcie swój wymiar świeckości...”. Ta koncepcja sprawdza się w praktyce po dzień dzisiejszy.

Upadek komunizmu i równocześnie ujawnienie się silnych prądów libertyńsko-ateistycznych wrogich religii i Kościołowi Katolickiemu wymusiły po 1989r. konieczność utworzenia - w ramach ruchu -stowarzyszenia katolickiego, które zachowało nazwę nadaną przez Prymasa Tysiąclecia. W 1992 roku został opracowany statut Stowarzyszenia „Ruch Kultury Chrześcijańskiej Odrodzenie” i zatwierdzony przez 256 Konferencję Episkopatu Polski obradującą w dniach 19 i 20 czerwca 1992r. w Przemyślu. Józef Kardynał Glemp Prymas Polski mianował Ojca Leona Knabita OSB, benedyktyna z Tyńca, Asystentem Kościelnym SRKCh „Odrodzenie”.

Stowarzyszenie Ruch Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie” jest zapisane przez Sąd Rejestrowy w Poznaniu pod Nr. KRS 0000078824 jako organizacja pożytku publicznego.


III. Ruch Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie” w Rzeszowie

 

W spotkaniach z Ks. Prymasem Stefanem Wyszyńskim po 1957r. na Jasnej Górze uczestniczyli przedstawiciele – seniorzy przedwojennego „Odrodzenia” oraz powojennej inteligencji z różnych diecezji, w tym również z diecezji przemyskiej. Z inicjatywy Księdza Prymasa powstała myśl organizowania przez te grupy Regionalnych Dni Modlitw w poszczególnych diecezjach.

14 grudnia 1980r. z udziałem Ks. Biskupa Ignacego Tokarczuka odbyło się w parafii pw. Chrystusa Króla w Rzeszowie pierwsze spotkanie założycielskie Ruchu Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie”. Spotkanie prowadził Ignacy Kruszyński z Warszawy, przewodniczący Krajowej Rady Dni Modlitw na Jasnej Górze, były członek KSMA „Odrodzenie” w okresie międzywojennym. W organizacji spotkania uczestniczyli: mecenas mgr Tomasz Kędzior i mgr inż. Jerzy Hohendorff z Rzeszowa.

18 stycznia 1981r. odbyło się kolejne spotkanie u OO. Bernardynów w Rzeszowie, już w stałym miejscu. Na prośbę Ignacego Kruszyńskiego Przewodniczącą Zespołu Organizacyjnego grupy została Anna Pałka. Zadanie to wzorowo realizuje do 1992r. czyli do końca działalności grupy jako Ruchu.

W 1992r. rzeszowska wspólnota staje się Kołem im. Św. Jana z Dukli Stowarzyszenia RKCh „Odrodzenie”. Pierwszym prezesem Stowarzyszenia zostaje wybrana Anna Pałka. Od 1996r. prezesem Koła Stowarzyszenia RKCh zostaje Jerzy Malinowski.

Opiekunem duchowym i moderatorem nowej wspólnoty modlitewno-studyjnej „Odrodzenie” został O. Cherubin Pająk OFM, wielki kapłan, ceniony spowiednik, muzykolog, kompozytor i poeta. Funkcję tę wypełniał z wielkim franciszkańskim sercem do ostatnich dni swego życia; odszedł nieoczekiwanie do Pana 4 lutego 2006r.

Biskup Rzeszowski Ks. Kazimierz Górny mianował w 2006r. O. Władysława Waśko OFM kolejnym Asystentem Kościelnym Koła Stowarzyszenia rzeszowskiego „Odrodzenia”.

Kierując się zasadnicza ideą „oddania Polski Chrystusowi” i urządzenia - zbudowania całego życia osobowego, rodzinnego i społecznego w Jezusie Chrystusie - „Instaurare omnia in Christo” w łączności z Kościołem katolickim – Sentire cum Ecclesia, rzeszowskie Koło Stowarzyszenia „Odrodzenie”, mające 70 członków, prowadzi pracę formacyjną i społeczną w następujących formach:

  1. comiesięczne spotkania modlitewno studyjne w każdą drugą niedzielę miesiąca w Klasztorze OO. Bernardynów:
    • 14.00 – z przedstawicielami Kół Młodzieżowych
    • 15.00 - wspólnotowa Mszą Św. z homilią w Bazylice;
    • 16.00 spotkanie studyjne (referat - wykład i dyskusja) z zakresu społecznego nauczania Kościoła, teologii, filozofii, etyki i aktualnych zagadnień życia Kościoła i Narodu - obecnie głównie nauczanie Sługi Bożego Jana Pawła II i Ojca Świętego Benedykta XVI w Trzecim Tysiącleciem Chrześcijaństwa wg dokumentów Stolicy Apostolskiej: Katechizmu Kościoła Katolickiego, encyklik papieskich, adhortacji apostolskich i bieżącego programu Kościoła katolickiego na dany rok liturgiczny.
  2. rekolekcje zamknięte od 1982r. pod duchowym przewodnictwem JE Ks. Abpa Ignacego Tokarczuka - Ojca „Odrodzenia” i Honorowego Członka Stowarzyszenia, w organizowane przy końcu czerwca obejmującym dzień Patrona „Odrodzenia” - św. Pawła Apostoła; dotychczas w Ośrodku Kultury i Formacji Chrześcijańskiej im. Anny Jenke w Jarosławiu (Opactwo SS. Benedyktynek), w Dębowcu i w Niechobrzu.
  3. sesje, sympozja, obchody narodowego Dnia Życia dla nauczycieli, rodziców i młodzieży poświęcone problematyce wychowania dzieci i młodzieży organizowane przy współpracy następujących stowarzyszeń nauczycielskich i prorodzinnych działających w Rzeszowie: Polskie Towarzystwo Nauczycieli, Katolickie Stowarzyszenie Wychowawców, Stowarzyszenie Rodzin Katolickich, Stowarzyszenie „Tak Życiu”, Stowarzyszenie Rodzin Wielodzietnych, Fundacja S.O.S. Obrony Życia Poczętego, Towarzystwo Przyjaciół Anny Jenke i Rodziną Radia Maryja.
  4. dni skupienia w okresie Adwentu lub Wielkiego Postu,
  5. pielgrzymki do sanktuariów w okresie wakacyjnym.
  6. Odrodzeniowcy podejmują różne zadania na rzecz swoich parafii: liturgiczne, charytatywne, formacyjne, pracują w różnych grupach Starają się czynnie uczestniczyć w życiu religijnym, społecznym i kulturalnym swojego środowiska życia i pracy. Każdego roku członkowie Koła uczestniczą i biorą udział w organizacji ogólnopolskich Dni Modlitw na Jasnej Górze w pierwszej połowie września pod protektoratem J. E. Ks. Kardynała Józefa Glempa Prymasa Polski - Honorowego Członka „Odrodzenia”.
  7. Rzeszowskie Koło „Odrodzenia” opiekuje się od 1995r. Kołami Młodzieżowymi w szkołach średnich Rzeszowa: w Zespole Szkół Ekonomicznych, w Zespole Szkół Gospodarczych i Internacie tego Zespołu, w Zespole Szkół Energetycznych, w I i II Liceum Ogólnokształcącym, w Zespole Szkół Samochodowych, w Zespole Szkół Spożywczych i w Zespole Szkół Nr 3 Od 2003r. działa Koło Akademickie SRKCh „Odrodzenie” przy Klasztorze OO. Dominikanów w Rzeszowie - w ten sposób „Odrodzenie” powróciło do swoich korzeni, do działalności w środowisku akademickim. Od początku swej działalności Koło Akademickie podjęło studium filozofii tomistycznej.

Bardzo serdecznie zapraszamy wszystkich chętnych do współpracy z nami, a szczególnie do zakładania Szkolnych Kół „Odrodzenia” zarówno wśród nauczycieli jak również wśród młodzieży

 

Opracował: Jerzy Malinowski

 

Asystent Kościelny Koła O. Oktawian Jusiak OFM (tel. 017 853 34 95, wew. 128)
Prezes: Jerzy Malinowski (tel. 017 85 78 610)

 

X Nie pokazuj więcej Strona używa plików cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki, aby usprawnić korzystanie z niej i do celów
statystycznych. Jeżeli nie blokujesz tych plików, to wyrażasz zgodę na ich używanie i zapisywanie na Twoim urządzeniu.